سخن رئیس‌ جمهور

هیچ گناهی پس از قتل بی‌گناهان، سنگین‌تر از این نیست که ترس متوجه عبادت‌کنندگان الهی شود و امنیت و آرامش لازم برای کمر بستن به فرایض دینی را از آنان سلب کند، کسانی که مانع برگزاری مراسم عبادی مسلمانان در جامعه اسلامی می‌شوند، دشمنی آشکار خود را با دین و ایمانداری نشان داده و به جنگ خدا و پیامبرش می‌روند.

ادامه سخن

تاریخچه ارگ

کابل شهری است با تاریخی کهن که مامن پادشاهان و امرای بسیاری بوده است. در گذشته حصاری آن را در بر می گرفت … ادامه مطلب

توسعه کشت زعفران؛ پیشرفت‌ها و برنامه‌ها

ضیا دانش

حکومت افغانستان مصمم است که به منظور توسعه و گسترش کشت، بهره‎وری و تجارت زعفران، گام‎های سریع و بلندتری را بردارد. رشد بیش از هفتاد درصدی میزان برداشت محصول زعفران، گسترش چندصد برابری توسعه‌ی زمین‎های تحت کشت و گسترش ساحه و قلمرو کشت زعفران به ولایات مختلف، نشان می‎دهد که سرعت و جدیت لازم در این مورد وجود دارد. تشکیل «کمیته ملی زعفران» به معنای ایجاد ساختار و تشکیل منظم، جهت پی‌گیری سیاست‎ها و پلان‌های طرح‌ریزی شده در این مورد می‌باشد.

طبق جدیدترین آمار ارائه‌شده از سوی وزارت زراعت، آبیاری و مالداری، طی یک و نیم سال اخیر، کشت و بهره‌برداری از زعفران در کشور، 71 درصد رشد داشته و هم‌اکنون در سطح 31 ولایت،240 تن پیاز زعفران توزیع شده است. تحلیل ارقام ارائه‌شده طی سال‎های اخیر در مورد کشت زعفران نشان می‎دهد که طی پانزده سال، ساحه تحت کشت زعفران به ۱۰۵۰ هکتار زمین (با 3.7 تن محصول) رسیده؛ اما در سال ۱۳۹۵ با 250 درصد رشد،۱۵۲۰ هکتار زمین جدید به ساحه تحت کشت زعفران افزوده شده که حاصل آن، تولید 6.5 تن زعفران در این سال بوده است.

حکومت، علاوه بر بازکردن باب همکاری با کشورهای علاقه‎مند در بخش زعفران افغانستان، با دانشگاه‎های داخلی نیز قرارداد همکاری امضا کرده است تا روند کاشت، برداشت و تجارت زعفران، مدرنیزه و طبق موازین اکادمیک صورت گیرد.

از طرف دیگر، پیش‎بینی می‎شود که فروش و تجارت زعفران در سطح جهان، طی سال‎های بسیار نزدیک‎‌، بخش قابل‎ ملاحظه‌ای از ارقام پولی را به خود اختصاص دهد و به یک محصول صنعتی و استراتیژیک مبدل گردد. اقبال روزافزون کشورها به کشت و تولید زعفران، بیانگر تبدیل شدن این گیاه منحصربه‌فرد، به یک محصول صنعتی و استراتیژیک در سطح جهان می‌باشد.

مقایسه قیمت زعفران طی 16 سال اخیر نیز نشان می‌دهد که قیمت این محصول، سیر صعودی دارد. در سال 2000 میلادی هر کیلوگرام زعفران حدود 200 دالر بوده در حالی که در سال 2017 این مبلغ به 1600 الی 1800 دالر افزایش یافته است. این سیر صعودی به طور قطع برای مردم افغانستان یک فرصت حیاتی است؛ به‌ویژه اینکه اقلیم افغانستان برای کشت و تولید گیاه زعفران کاملاً مناسب تشخیص شده است. اقلیم مناسب موجب گردید که در سه سال پی هم، زعفران افغانستان از نگاه کیفیت در سطح جهان، حایز رتبه اول شود.

 روند رشد زعفران در چهارده سال اخیر

کشت زعفران در افغانستان، سابقه‌ی بسیار طولانی دارد؛ چنان که متخصصین مربوط، از قلعه بست ولایت هلمند پیاز زعفرانی را یافته‌اند که سابقه پنج هزار ساله دارد. در سال‌های پس از 2001 میلادی، کشت و تجارت زعفران در کشور، به صورت انبوه مورد توجه جدی قرار گرفته است. در این دوره روند کشت زعفران در کشور ما سیر صعودی داشته و قرار است، تا 12 سال بعد، میزان کشت، بهره‌برداری و عواید ناشی از تجارت آن، چندصد برابر شود.

 Safron

 بنا بر گفته منابع مسؤول، در سال 1393 خورشیدی سطح زیر کشت زعفران در کشور، 730 هکتار بوده است؛ ولی در سال جاری به بیش از 2811 هکتار زمین رسیده است. افغانستان در سال 1395 نزدیک به هفت تن زعفران، تولید و برداشت کرده است که رشد 71 درصدی در مقایسه با سال 1394 را نشان می‌دهد. طبق برنامه ملی انکشاف زعفران، حکومت در نظر دارد که طی پنج سال آینده سطح زیر کشت زعفران به 4 هزار هکتار و سقف تولید به 14 تن برسد؛ همچنین طی 12 سال آینده، این مقدار به 70 – 100 تن افزایش یابد.

باید گفت که طی سال‎های اخیر، پیاز زعفران از خارج کشور وارد می‎گردید اما اکنون واردات پیاز زعفران به صفر رسیده و افغانستان در تولید پیاز زعفران به خودکفایی رسیده است.

 اقدامات و برنامه‎های حکومت

حکومت افغانستان، برنامه‌های مختلفی را برای رشد کشت، برداشت و تجارت زعفران روی دست گرفته است و در کنار آن، نهادها و سازمان بین‌المللی و نهاد‌های مختلف نیز کمک‌هایی را از طریق وزارت زراعت، در این عرصه انجام داده‌اند.

تلاش حکومت این است که، تا سال 2028 میلادی‌‌، میزان تولید و برداشت محصول زعفران را به یک‌صد تن در سال برساند. برای رسیدن به این هدف، حکومت اقداماتی را روی دست دارد که به شکل مختصر به آنها اشاره می‌شود:

1.افزایش تولید و بهره‌وری:

چنان که اشاره شد، قرار است میزان ساحات تحت کشت زعفران در کشور طی دو برنامه افزایش یابد. طبق این برنامه‌ها، طی پنج سال آینده، میزان تولید زعفران در کشور به 14 تن، و در 12 سال بعد به سالانه 70  - 100 تن خواهد رسید.

افزایش ساحات جغرافیایی تحت کشت، آموزش دهاقین و شرکت‌ها، علمی کردن روند پروسس و انجام تحقیقات اکادمیک در ابعاد مختلف این محصول، از روش‌های افزایش بهره‌وری زعفران در کشور به حساب می‌رود.

2.بازاریابی و اقدامات حمایتی:

حکومت تلاش‌های وسیعی را برای بازاریابی محصولات زعفران و به‌ویژه ایجاد بازار در کشورهای حوزه خلیج، روی دست گرفته است. برخی از کشورها، طبق توافقات دوجانبه، صادرات زعفران به کشورشان را از تعرفه گمرکی و مالیاتی معاف ساخته است. در نتیجه‌ی تلاش‌ها، به منظور بازاریابی زعفران افغانستان، تا کنون، یک تفاهم‌نامه با دولت چین به امضا رسیده است و مذاکره با کشورهای عربی و اروپایی نیز جریان دارد.

3.تضمین و کنترول کیفیت

عامل کیفیت، در قیمت و فروش زعفران نقش کلیدی دارد؛ از همین رو، تلاش‌ها برای برداشت، بسته‌بندی و صادرات این محصول ارزشمند، طبق استندردهای جهانی و تقاضای بازار جریان دارد. آموزش دهاقین به خاطر جمع‌آوری و خشک کردن درست زعفران و کمک به شرکت‌های خصوصی جهت حفظ کیفیت، بخشی از کمک‎های تخنیکی توسط حکومت می‌باشد. خدمات تخنیکی حکومت شامل اعطای نشان استندرد ایزو (ISO) به شرکت‌های معتبر؛ تلاش برای تعیین شاخص‌های استندرد از طرف اداره ملی نورم و استندرد؛ بارکدگذاری و احداث لابراتوارهای کنترول کیفیت؛ اعزام نیرو به خارج از کشور به منظور آموزش بارکدگذاری و جلوگیری از تقلب و... می‌باشد که تاکنون صورت گرفته است.

باید یادآور شد که تلاش‌های وسیعی نیز جهت تعیین یک برند مشخص برای زعفران افغانستان روی دست است.

4.علمی ساختن کاشت و برداشت:

استفاده از روش‌های علمی و تخصصی کاشت، برداشت و پروسس زعفران در کشور می‌تواند به افزایش محصول و درآمد، کمک چشم‌گیری داشته باشد. به همین دلیل، در سال جاری، وزارت زراعت، آبیاری و مالداری در همکاری با پوهنتون‌های هرات، کابل، مزارشریف و فاریاب، تحقیقات مشترکی را به راه انداخته است. این مراکز علمی 5 هزار دهقان و کارمند شرکت‌ها را به شکل مسلکی آموزش خواهند داد و برای 200 تن به عنوان کارمند مسلکی، تحصیلات تکمیلی را تطبیق می‌کنند.

البته قرار است در همین راستا، یک انستیتوت بین‌المللی به منظور تحقیقات در مورد گیاه زعفران با همکاری پوهنتون‌ها و مراکز تحقیقات خارجی، ایجاد شود. همچنین یک کمپنی چینی نیز به‌زودی کار تحقیقاتی روی چند محصول از جمله زعفران را از بامیان آغاز می‌کند.

5.مدرنیزه کردن تجارت:

حکومت افغانستان کوشش کرده است که زمینه حضور شرکت‌های دخیل در تجارت زعفران را به نمایشگاه‌های بین‌المللی فراهم سازد. حضور در این نمایشگاه‌ها، فرصت بازاریابی، استفاده از تجارب شرکت‌های پیشتاز در امر بسته‌بندی و پروسس و درک تقاضای واقعی مشتریان را برای شرکت‌های افغانی مساعد ساخته است.

استفاده از بسته‌بندی‌های استندرد، جذاب و مبتکرانه می‌تواند به توسعه بازار زعفران کشور کمک کرده و ساحات فروش بیش‌تری را در قبضه خود درآورد.

 چشم‌انداز کشت و تولید زعفران طی یک دهه آینده در افغانستان

روند رشد کشت زعفران و سیر صعودی تعداد دهاقینی که به کشت این محصول روی می‌آورند، نشان می‌دهد که اقبال و استقبال فراوانی از آن در داخل وجود دارد و درآمد سرشار ناشی از زعفران، علاقه‌مندی روزافزونی را به کشت و تجارت این محصول ایجاد کرده است.

بنابراین با توجه به افزایش تقاضای بازارهای جهانی؛ بالا بودن قیمت زعفران نسبت به دیگر تولیدات زراعتی؛ اقلیم خشک جغرافیایی افغانستان که مناسب کشت گیاه زعفران است؛ و نیروی کار فراوان و ارزان به خاطر تولید و پروسس که 90 درصد کار آن دستی می‌باشد؛ پیش‌بینی می‌گردد که کشت و تجارت این محصول در کشور، سرعت روزافزون خواهد داشت و در آینده نزدیک، افغانستان در بازارهای جهانی، یکی از فراهم‌کنندگان اصلی زعفران خواهد بود.