سخن رئیس‌ جمهور

لازم است ما انتخاباتی داشته باشیم که با شفافیت کامل و در فضای رقابت عادلانه، مساویانه و منصفانه میان همه نامزدها برگزار شود، و از هرگونه دخالت مسؤولین دولتی، اعم از ولسوال‌ها، قوماندان‌های امنیه، والیان و تمام سطوح دولت و دیگر جهت‌های ذی‌نفع به شدت و قاطعیت جلوگیری شود

ادامه سخن

تاریخچه ارگ

کابل شهری است با تاریخی کهن که مامن پادشاهان و امرای بسیاری بوده است. در گذشته حصاری آن را در بر می گرفت … ادامه مطلب

ارزش و جایگاه آزادی بیان در حکومت وحدت ملی

ضیا دانش

حمایت، تقویت و توسعه آزادی بیان یکی از ارزش‌های بنیادی حکومت وحدت ملی است، چنانچه خود را مؤظف و مکلف به تحکیم و نهادینه‌سازی آن می‌داند. در حال حاضر، طبق شاخص‌های سنجش آزادی بیان، افغانستان در منطقه و جهان در جایگاه قابل قبولی در حمایت از آزادی بیان قرار دارد. به‌تازگی نیز گزارشگران بدون مرز تأیید کرده است که حکومت افغانستان یکی از پاسخگوترین حکومت‌ها به رسانه‌ها در سطح جهان است.

در سال 2016 میلادی، افغانستان در شاخص‌های رده‌بندی آزادی مطبوعات در بین سیزده بهترینِ کشورهای آسیای جنوبی و آسیای مرکزی، جایگاه چهارم را از آن خود کرد. این در حالی است که حکومت پیوسته در تلاش است که فضای امن و مصؤون برای کار رسانه‌یی و بستر مناسب فرهنگی برای آزادی بیان فراهم نماید.

توشیح قانون دسترسی به اطلاعات دقیقاً یک روز پس از مراسم تحلیف رئیس‌جمهور، تعیین سفیر آزادی بیان، ایجاد مدال آزادی بیان به‌منظور تقدیر و تجلیل از فعالین این عرصه، تشکیل کمیته مصؤونیت خبرنگاران، پی‌گیری دوسیه خشونت علیه خبرنگاران تحت نظر معاونت دوم ریاست جمهوری، دیدار و تبادل نظر مستمر با اصحاب رسانه و... بخشی از فعالیت‌های حکومت در حمایت از آزادی بیان و تقویت و توسعه آن قلمداد می‌شود.

در شرایطی که افغانستان در یک جنگ تحمیلی قرار دارد، اهتمام به آزادی بیان، حفاظت و حمایت از آن کار ساده‌ای نیست؛ به‌خصوص این که عده‌ای با استفاده از شرایط موجود و فرصت‌های پیش‌آمده، تلاش می‌کنند که از جوانب مختلف به آزادی بیان حمله کنند و یا با سوءاستفاده از آزادی بیان، علیه دولت و حکومت قدم بردارند. در زمانی که امر سخت مشتبه می‌شود و عده‌ای حکومت را در حمایت از آزادی بیان بی‌تفاوت و حتی مخالف آن قلمداد می‌نمایند، به نظرمی‌رسد کارنامه حکومت در این عرصه کاملاً درخشان و قابل حمایت و تقدیر است.

نگاه حکومت به آزادی بیان

از نگاه حکومت وحدت ملی، آزادی بیان – که آزادی مطبوعات و رسانه‌ها از بارزترین مصادق آن می‌باشد – یکی از اساسی‌ترین ارزش‌های دموکراسی، حقوق بشری و قانون اساسی کشور به حساب می‎رود و به همین روی، حکومت خود را مکلف به حفاظت و تقویت هرچه بیشتر آن می‌داند.(1) از آنجایی که آزادی بیان، در تقویت دموکراسی، تحقق حاکمیت مردم و تحکیم حاکمیت قانون، نقش برجسته دارد، دولت جمهوری اسلامی افغانستان در تقویت هر چه بیشتر فضای مساعد برای رشد آزادی بیان تلاش کرده و به رسانه‌ها که ممثل این ارزش کلیدی هستند، به عنوان چشم و گوش جامعه نگریسته و حفاظت از رسانه‌ها، کارکنان و خبرنگاران را از وظایف اصلی خویش می‌داند.(2)

دولت جمهوری اسلامی افغانستان مخصوصاً قوه مجریه با تلاش‌ها و حمایت‌های مکرر رئیس‌جمهور علاوه بر اقداماتی که در فوق اشاره شد، برای حمایت از آزادی بیان و رشد و ترویج فرهنگ آن، فرامین و احکام جداگانه‌ای صادر کرده است و همواره بر امر اطلاع‌رسانی درست، دقیق و به‌موقع تأکید و اصرار دارد. باری، به منظور تحقق اهداف و ارزش‌های دموکراسی، تشویق سهم‌گیری فعال مردم از طریق ابراز نظر آزاد و سازنده در اصلاح و بهبود مسایل ملی، ترویج فرهنگ مشارکتی و نهادینه‌سازی آزادی بیان و مطبوعات، رئیس‌جمهور فرمانی صادر کرده است که طبق ماده اول آن، شخص رئیس‌جمهور و خانم اول کشور حامی آزادی بیان معرفی شده‌اند.

همچنین، نگرش حکومت به آزادی بیان را می‌شود در مقدمه این بیانیه مطبوعاتی ریاست جمهوری که به مناسبت روز جهانی آزادی مطبوعات، صادر شده است، بهتر درک کرد: 

«... ما با درک اهمیت فعالیت آزاد رسانه‌ها و آزادی بیان، از این ارزش بزرگ پاسداری و در چارچوب قانون از آن حمایت می‌کنیم».(3)

سه ضلع حمایت از آزادی بیان

بدون تردید حکومت در حمایت از آزادی بیان، رسانه‌ها و مطبوعات مسؤولیت سنگین و نقش اساسی بر عهده دارد، چنانچه بارها به پذیرش و انجام این نقش و مسؤولیت توسط رئیس‌جمهور و دیگر مقامات مرتبط کشور تأکید و تصریح شده است اما نباید فراموش کرد که حکومت در تحقق مسؤولیت‌های خویش نیاز به یاری و همکاری جامعه دارد. در این بخش، حمایت جامعه و همکاری لازم مسؤولین رسانه‌ها و فعالین عرصه رسانه‌یی و آزادی بیان با دولت ضروری و اساسی است. حکومت افغانستان همواره ضمن پذیرش مسؤولیت خویش به این نکته مهم اشاره داشته است که: «... رشد رسانه‌های آزاد و نهادینه شدن آزادی بیان نیاز به همکاری حکومت، دست‌اندرکاران رسانه‌ها و مردم دارد»(4) و بدون مشارکت این سه ضلع مهم، به نظر نمی‌رسد که افغانستان بتواند در حفظ، تقویت و تحکیم آزادی بیان توفیق چندانی به دست بیاورد.

به همین جهت، دولت جمهوری اسلامی افغانستان در حالی که خود را متعهد به حمایت از فعالیت آزاد رسانه‌ها و دسترسی آنها به اطلاعات در چارچوب قانون می‌داند، از رسانه‌ها می‌خواهد که با درنظرداشت منافع ملی و علیای کشور و شرایط کنونی، رسالت ملی و میهنی‌شان را به‌گونه درست درک کرده و متعهدانه به آن عمل کنند.(5) برای تحقق این مأمول، رئیس جمهوری، حکمی را صادر کرده است که در بخشی از آن آمده است: «به منظور تطبیق بهتر احکام قوانین نافذه کشور در ساحه‌ی حمایت از رسانه‌های همگانی، تسهیل فعالیت‌های قانونی رسانه‌های همگانی و فعالان رسانه‌یی، تأمین مصؤونیت‌های کارکنان مربوط، حین اجرای وظیفه، تعمیم و ترویج روحیه همکاری مسؤولین ادارات دولتی با رسانه‌ها و تقویت حقوق رسانه‌ها و اتباع در راستای دسترسی به اطلاعات در مطابقت با مکلفیت حفظ منافع علیای کشور، مراتب آتی منظور است».(6) در این حکم شش ماده‌یی، مواردی گنجانیده شده است که اهداف فوق را به‌خوبی برآورده می‌سازد و برای تحقق آن نیاز است که تمام ادارات دولتی مرکز و ولایات، نهادهای جامعه مدنی، مجامع فعالان رسانه‌یی و رسانه‌های همگانی کشور خود را مکلف به تطبیق مندرجات این حکم بدانند و در امر نظارت از اجرای درست آن با حکومت همکاری لازم نمایند.(7)

منابع:

1-http://aop.gov.af/dari/1067

2-همان.

3-http://aop.gov.af/dari/2214

4-http://aop.gov.af/dari/2214

5-http://aop.gov.af/dari/1067

6-http://aop.gov.af/dari/1819

7-همان.