سخن رئیس‌ جمهور

لازم است ما انتخاباتی داشته باشیم که با شفافیت کامل و در فضای رقابت عادلانه، مساویانه و منصفانه میان همه نامزدها برگزار شود، و از هرگونه دخالت مسؤولین دولتی، اعم از ولسوال‌ها، قوماندان‌های امنیه، والیان و تمام سطوح دولت و دیگر جهت‌های ذی‌نفع به شدت و قاطعیت جلوگیری شود

ادامه سخن

تاریخچه ارگ

کابل شهری است با تاریخی کهن که مامن پادشاهان و امرای بسیاری بوده است. در گذشته حصاری آن را در بر می گرفت … ادامه مطلب

کمیسیون عالی انرژی اتمی

اداره انرژی اتمی افغانستان برای اولین بار در زمان سلطنت بابای ملت اعلیحضرت محمد ظاهر شاه به اهتمام مرحوم پوهاند داکتر عبدالغفار (کاکر) رئیس پوهنځی علوم طبیعی (پوهنځی ساینس فعلی) پوهنتون کابل ایجاد گردید، که مرکز آن در پوهنتون کابل و رهبری آنرا نیز مرحوم پوهاند کاکر به عهده داشت و مدت زمانی را با حس و طندوستی و خدمتگذاری در این بخش انجام وظیفه نمودند. بعد از مرحوم کاکر مرحوم پوهاند داکتر بلبل شاه (جلال) رئیس پوهنځی و رئیس این اداره تعیین شده و بعد از ایشان پوهاند داکتر سید محمد (حسینی) رئیس پوهنځی و رئیس این اداره تعیین گردید. به همین ترتیب الی تأسیس اداره مستقل انرژی اتمی رؤسای پوهنځی ساینس به صفت رئیس اداره انرژی اتمی نیز ایفا‌ء وظیفه مینمودند.

در زمان حکومت شهید سردار محمد داود خان (1352-1357ش) به کوشش مرحوم پوهاند کاکر و مرحوم داکتر عبدالقیوم وردک برای نخستین بار در پوهنتون کابل لابراتوار تطبیقات هستوی و همچنان در جوار پوهنتون کابل در شفاخانه علی آباد تعمیری برای مرکز تداوی مرض سرطان ساخته شد. که دوکتوران معالج آن مرحوم داکتر ملک اصغر و داکتر عبدالصمد سلیم بودند، و محترم عبدالمالک مالک نیز به حیث کارشناس فنی (Technician) در آن کار مینمود.

در سال (1358هـ ش مطابق 1979م) در زمان تجاوز قشون سرخ شوروی سابق به افغانستان ارتباطات آژانس انرژی اتمی جهانی کم شد، اما با آنهم استادان پوهنځی ساینس پوهنتون کابل در خصوص روی کار آمدن انرژی اتمی مسالمت آمیز از هیچ نوع سعی و کوشش دریغ نکرده و پروژه های که قبلآ به کمک آژانس بین المللی انرژی اتمی شروع شده بود تا حدی فعال نگهداشتند. مگر بعدها به اثر بحرانهای سیاسی و پیامدهای نامطلوب آن بخصوص جنگهای داخلی و تحمیلی فعالیت های مقدماتی انرژی اتمی افغانستان نه تنها بطور کامل متوقف، بلکه ماشین آلات و تکنالوژی دست داشته آنزمان نیز توسط دشمنان منافع ملی به یغما و بعضا از بین برده شد.

در سال (1380هـ ش مطابق 2001م) بعد از گشایش صفحه جدید در نظام سیاسی کشور و در سلسله عودت مجدد مهاجرین به وطن محترم داکتر نورمحمد صافی متخصص طب هستوی از فرانسه به کشور باز گشت و به صفت مشاور در وزارت صحت عامه برگزیده شد و به تعقیب آن محترم عبدالمالک مالک با همکاری وی از پیشاور تشریف آورده و در وزارت صحت عامه یک شعبه حفاظت از تشعشع را ایجاد نمود. وزیر صحت عامه وقت (دوکتروس سهیلا صدیق) با اعتنام از فرصت طی مکتوب رسمی به وزارت خارجه افغانستان خواهان از سرگیری ارتباط با آژانس بین المللی انرژی اتمی شد. که بعد از آن محترم پوهاند دوکتور عبدالحی نظیفی هم در سال (1382ش 2003م) به وطن عودت نمود. و در ارتباط به آژانس بین المللی انرژی اتمی به فعالیت آغاز کرد.

به اساس سعی و کوشش هیت که از آژانس به سرپرستی داکتر سلیما (Dr. Slima) به کابل سفر نمود. به رهنمایی داکتر سلیما در اداره ملی حفاظت محیط زیست تحت رهبری شهزاده مصطفی ظاهر و به سکرتریت جارالله منصوری کمیته ساخته شد که این کمیته چهار عضو داشت از طرف کمیته مذکور به مقام ریاست جمهوری پیشنهاد گردید تا برای اعضای این کمیته برخی تسهیلات لازم فراهم نماید و سپس بنا بر لزوم دید کمیته پیشنهاد به مقام ریاست جمهوری گردید تا در چوکات اداره محیط زیست بشکل یک کمیسیون منظور گردد و بعد از آن به کمیسیون مذکور بودجه جداگانه اختصاص داده شد ونیز طی پیشنهاد دیگر تشکیلات اداری و بودجه سالانه آن بطور مجزا منظور گردید.

بدین ترتیب اداره انرژی اتمی افغانستان به عنوان یک سازمان دولتی غیر انتفاعی به اساس اهداف و دورنمای خدمت به جامعه از طریق دست یابی به تخنیک های صلح آمیز هستوی تهداب گذاری و به تأسی از مصوبه شماره ۲حمل ۱۳۸۷ شورای وزیران جمهوری اسلامی افغانستان و فرمان نهم مورخ ۱۳۸۹/۱/۲۲ مقام ریاست جمهوری به عنوان کمیسیون عالی انرژی اتمی افغانستان (Afghan Atomic Energy High Commission) و مخفف (AAEHC) مسمی و معرفی گردید.

کمیسیون عالی انرژی اتمی افغانستان که از جمله جوانترین واحدهای اداری دولت محسوب میگردد متشکل از رئیس کمیسیون، رئیس بورد اجرائیوی و تخصصی و اعضای مشتمل میباشند که به شرح ذیل بیان میگردد:

رئیس جمهور کشور- به حیث رئیس کمیسیون

رئیس بورد اجرائیوی و تخصصی- به حیث عضو کمیسیون

سکرتر جنرال انرژی اتمی(معاون بورد اجرائیوی و تخصصی)- به حیث عضو کمیسیون

وزیر دفاع ملی- به حیث عضو کمیسیون

وزیر امور داخله- به حیث عضو کمیسیون

رئیس عمومی امنیت ملی- به حیث عضو کمیسیون

وزیر امور خارجه- به حیث عضو کمیسیون

وزیر انرژی و آب- به حیث عضو کمیسیون

وزیر زراعت و مالداری- به حیث عضو کمیسیون

وزیر صحت عامه- به حیث عضو کمیسیون

وزیر معادن- به حیث عضو کمیسیون

وزیر تحصیلات عالی- به حیث عضو کمیسیون

وزیر عدلیه- به حیث عضو کمیسیون

رئیس عمومی اداره ملی حفاظت محیط زیست- به حیث عضو کمیسیون

ریاست بورد اجرائیوی و تخصصی کمیسیون عالی انرژی اتمی افغانستان به ریاست محترم پوهاند دوکتور عبدالحی نظیفی و با معاونیت محترم انجنیر فضل الرحمن خالد که بعد از وفات محترم دوکتور نورمحمد صافی معاون و سکرتر جنرال اسبق ریاست بورد اجرائیوی و تخصصی کمیسیون عالی انرژی اتمی مطابق به حکم شماره (۶۶) مورخ ۱۳۹۳/۰۶/۰۱ ریاست جمهوری در پست معاونیت مقرر گردیده اند رهبری میشود. این اداره در سال 1389 با توجه بورد رهبری با همکاری کمیسیون مستقل اصلاحات اداری و خدمات ملکی تحت ریفورم و سیستم جدید رتب معاش قرار گرفت که از جمله تشکیل منظور شده آن به 125 نفر میرسید، اکثر بست های اداری و اجرائیوی آن از طریق رقابت آزاد استخدام گردید.

در سال 1390 نیز عطف توجه مسولین و ریاست بورد رهبری اداره انرژی اتمی در بخش منابع بشری و جلب جذب نیروی کاردان و متخصص بود که با در نظر داشت سطح تشکیل در حدود 70 فیصد پرسونل آن از کدرهای جوان و مسلکی از طریق پروسه اصلاحات اداری و خدمات ملکی تعیین بست و استخدام شدند، که در این ردیف سه بست عالی رتبه نیز شامل گردیده. پوهنیار دیپلوم انجنیر محمد رحمت الله تنها متخصص فزیک هسته بحیث رئیس تطبیق تکنالوژی هستوی ریاست بورد اجرائیوی و تخصصی کمیسیون عالی انرژی اتمی افغانستان، محترمه مرسل مناتی به حیث رئیس متخصصین ریاست بورد اجرائیوی و تخصصی کمیسیون عالی انرژی اتمی افغانستان و انعام الدین نایبخیل رئیس منع سلاح های کیمیاوی و بیولوژیکی ریاست بورد اجرائیوی و تخصصی کمیسیون عالی انرژی اتمی افغانستان بعد از سپری نمودن امتحان رقابتی احراز بست نمودند. روند رشد انکشاف اداره انرژی اتمی افغانستان در این مرحله توأم با تحکیم روابط و توسعه مناسبات با سایر سازمانها و ملل جهان همراه بود و رهبری اداره کوشید تا پیوسته با اشتراک و سهم فعال خویش در مجامع و کنفرانسهای جهانی و جلسات آژانس بین المللی انرژی اتمی کرسی جمهوری اسلامی افغانستان را خالی نگذاشته بلکه معرف یک افغانستان بیدار و همگام با جامعه جهانی باشد و درین راستا اهداف و برنامه های مشخص در سطح ملی و بین المللی در مطابقت با استراتیژی انکشاف ملی افغانستان (ANDS) داشته که از آن جمله میتوان به تربیه و رشد کدرهای متخصص و مسلکی اعزام کارشناسان به مراکز عملی تخصص هستوی در دوره های کوتاه مدت و طویل مدت (ماستری)و تهیه برنامه CPF یا (Country Program Framework) اشاره کرد.

به امید آنروزی که افغانستان عزیز نیز در ردیف کشورهای قرار گیرد که از تکنالوژی جدید صلح آمیز هستوی در شگوفایی، رفاه، آرامش و آسایش ملت خویش استفاده نماید.
 

ستراتیژی کمیسیون عالی انرژی اتمی افغانستان
 

کمیسیون عالی انرژی اتمی افغانستان به منظور فعالیت های صلح آمیز در چوکات حکومت افغانستان تاسیس یافت. چون افغانستان یک کشور فقیر و در حال انکشاف میباشد، بدین اساس باید تمام حرکت ها به سطح ملی در مطابقت به ستراتیژی انکشاف ملی افغانستان ترتیب یابد. کمیسیون عالی انرژی اتمی افغانستان تمام پروگرام های تطبیق تنکالوژی هستوی خویش را در روشنی ستراتیژی انکشاف ملی افغانستان در بخش های ذیل تطبیق میکند:

1.امنیت: جلوگیری از تروریزم هستوی و انتشار مواد انفجاری. کمیسیون تلاش می ورزد تا در بنادر ماشین های تشعشع را به منظور شناخت مواد انفجاری و جلوگیری از قاچاق و تروریزم مواد انفجاری، نصب کند.

2.انکشاف اقتصادی: در بخش زراعت، اصلاح تخم های زراعتی با استفاده از طریقه های هستوی، بلند بردن حاصلات زراعتی و حفظ مصئون بعد از تولید آن بدون استفاده از سرد خانه ها، از اهداف اساسی کمیسیون عالی انرژی اتمی محسوب میشود. در این بخش، کمیسیون عالی انرژی اتمی در تفاهم با وزارت زراعت و مالداری پروگرام های را زیر دست دارد تا بتواند در بلند بردن حاصلات زراعتی و کنترول امراض زراعتی سهیم باشد. چون در بخش های متذکره افراد مسلکی کافی وجود ندارد، بناً از طریق کمیسیون یک تعداد از کارمندان وزارت زراعت و مالداری به منظور کسب دانش لازم به کشور های خارج فرستاده شده اند.

3.تغدی: افغانستان یکی از کشور های فقیر جهان به حساب میرود و مردم افغانستان به خصوص اطفال با مشکلات تغذیوی روبرو هستند. کمیسیون در تفاهم با وزارت صحت عامه پروژه را آغاز کرده که در قدم اول  میخواهد کیفیت شیر مادر را با استفاده ازطریقه های هستوی بلند ببرد.

4.طبابت: سرطان یکی از امراض خطرناک به حساب میرود و سالانه یک تعداد زیاد از انسان ها را در جهان به خصوص کشور های فقیر از بین میبرد. افغانستان هم یکی از همان کشور های فقیر محسوب میشود که یک تعداد زیاد از مردم جهت تداوی مرض سرطان به کشور های منطقه مسافرت میکنند و از این طریق میلیون ها افغانی به مصرف میرسد. کمیسیون با در نظر داشت این نکته با استفاده از طریقه های هستوی در تلاش راه های تشخیص و تداوی این مرض است. به دین منظور کمیسیون در تفاهم با پوهنتون طبی کابل و وزارت صحت عامه در مربوطات شفاخانه علی آباد مرکز تداوی سرطان را ایجاد میکند. قرار است در مرکز متذکره از تکنالوژی پیشرفته استفاده صورت گیرد.مصارف تجهیز و تربیه کادر علمی برای این مرکز به دوش آژانس اتمی جهان خواهد بود. به منظور ایجاد این مرکز نخست به داشتن کادرهای تخصصی ضرورت است، که فلحال 15 افغان متخصص جهت کسب دانش تخصصی به ممالک خارجی فرستاده شده اند. کار عملی این مرکز تا هنگامیکه متخصصین متذکره به کشور باز نگردند، آغاز نخواهد شد. به همین ترتیب، 7 داکتر مربوطات وزارت صحت عامه به منظور کسب دانش طب هستوی به خارج از کشور فرستاده شده اند.

5.منجمنت آب های سری زمین و زیر زمین: کمیسیون به منظور منجمنت آب های سر زمین و آب های زیر زمین پروژه را ترتیب داده است و با وزارت انرژی و آب مکرراً شریک ساخته اند، ولی از جانب وزارت محترم انرژی و آب تا فلحال هیج نوع عکس العمل نشان داده نشده اشت.

6.Regulatory Authority: کمیسیون در صدد ایجاد یک اداری است تا بتواند تمام منابعاشعه آیونایزکننده را در افغانستان مواظبت کند، به مراجع دیگر جواز فعالیت بدهد و برای انتقال و نگهداری آنها طرزالعمل ترتیب کند. این اداره در راستای  فعالیت های معیاری هسته در کشور کار خواهد کرد. در این بخش بعضی از متخصصین آموزش دیده اند، یک تعداد دیگر در حال آموزش هستند و قرار است تعداد دیگر در مراحل مختلف در بخش متذکره آموزش ببینند.

7.ایجاد سهولت های کاری در معادن: معادن افغانستان سرمایه اصلی کشور پنداشته میشود، ولی در این معادن از لحاظ حفاظت تشعشع، شرایط کار به معیار های بین المللی برابر نیست. کمیسیون تلاش میکند تا بتواند اشخاص که در معادن کار میکنند را، تحت پوشش حفاظتی در بیآورند.

8.تولید برق هستوی: برق هستوی ارزان ترین، دوامدار ترین و به محیط زیست مصئون ترین برق تلقی میشود. کمیسیون به منظور ایجاد برق هستوی در فکر ریکتور هستوی است، ولی تا حال هیچ اقدام عملی در این رابطه صورت نگرفته است.

 

http://aaehc.gov.af/fa